500 Üniversite Fikrini Gerçekçi Buluyor musunuz?

Üniversite Maliyetler etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Üniversite Maliyetler etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

15 Ağustos 2008 Cuma

Üniversite Ücret-Harcama Dengesi

Üniversite Ücret-Harcama Dengesi
Yeni Üniversite açanlar hırslı başlayıp bir an önce kazanmaya başlamak istiyorlar. Her ne kadar Türkiye'de kazanç amaçlı üniversite kurulamasa da daha önceki yazımızda belirtildiği üzere iş adamları üniversite açarak dolaylı da olsa kazanıyorlar. Bu yazıda Üniversite Ücret-Harcama Dengesi üzerinde durulmakta açgözlü üniversiteler teşhir edilmektedir.
Bir dokun bin ah işit.
"Kolay yoldan para kazanmanın yeni yolu: Vakıf Üniversiteleri" başlıklı yazım üzerine yüzlerce mesaj aldım.
Meğer ne çok insan aynı dertten muzdaripmiş.
Fakat bir tanesi özellikle içimi acıttı.
YÖK'ün "ücret-harcama dengesi" tablosunun en altında yer alan benim üniversite demeye dilimin varmadığı Beykent'ten yazan Emre şu satırlarla yansıtmış okulundaki çarpık durumu ve bunun sonuncunda gencecik bir öğrenci olarak kendi ruh halini.
"Ben bir Beykent Üniversitesi öğrencisi, pardon müşterisi mi demeliyim tam bilemiyorum ama bugün yazmış olduğunuz yazının duygularıma tercüman olduğunu ifade etmek isterim. Yazdıklarınız tamamıyla doğru. Maalesef benim de okumuş olmakta olduğum bu okul sadece ticari amaç güden bir işletme. Aslında almış olduğum eğitimin kalitesi buna değse inanın içim yanmaz ama maalesef değil.
Her şey bir yana size komik bir şey de söylemek isterim. Okulumuzun çok değerli akademisyenleri nedense Beykent'in Türkiye'nin en iyi üniversiteleri arasında olduğunu iddia ediyorlar. Nedenini hâlâ anlamış değilim!
Keşke okulda kişi başına düşen bilgisayar sayısını, internet hızını, laboratuar sayısını kantindeki yemek fiyatlarını da yazabilseydiniz. Tabi yazının konusu bu değil. Ama inşallah bir gün bunları da yazarsınız. Çünkü Türkiye'de Beykent gibi üniversitelerin sayısının birden çok olduğunu bilmek, bu yaşımda geleceğe karamsar bakmama yetiyor..."
Beykent'ten Emre'nin mesajı aynen böyle.
İnsanın içi acıyor. Fakat YÖK dahil yetkililerde "tık" yok!
Ha bu arada sakın yanlış anlaşılmasın.
Tüm vakıf üniversitelerini bu kategoriye sokmak büyük haksızlık olur.
Geçen yazımda gerçekten hakkını vererek bu işi yapan-yapmaya çalışan Koç-Sabancı-TOBB ETÜ gibi üniversitelerin öğrenci başına yaptıkları, aldıklarından daha fazlasını öğrenciye geri döndüren harcama tablosunu vermiştim.
Mesaj gönderen bir çok okur tablonun tamamını merak etmiş. YÖK'ün 2005-2006 yılı için hazırladığı rapordan ücret-harcama tablosunu ilgilenenlerin dikkatine sunuyorum.
İnşaat mühendisi Ceyda Akan vakıf üniversitelerinin fikir babası İhsan Doğramacı'nın tırnaklarıyla kaza kaza kurduğu Bilkent Üniversitesi'ni zikretmeme alınmış.
Mesajı aynen şöyle.
"Yazınız duygu ve düşüncelerimize tercüman oldu. Ben ODTU İnşaat mühendisliği mezunuyum yakın zamana kadar devlet üniversitelerinin daha iyi olduğunu düşünüyor özel üniversitelere hep temkinle yaklaşıyordum; ta ki kardeşim Bilkent İsletme Bölümü'nden mezun olana kadar. Gerçekten çok iyi olanaklar içinde çok iyi bir eğitim aldı. Sayın İhsan Doğramacı'ya Türkiye'de vakıf üniversitesi konusunda ilk adımı attığı ve halen başarılarını arttırarak devam ettirdiği için teşekkürü bir borç biliyorum. Vakıf üniversitelerinin ilki olan bu basarili üniversitenin yazınızda yer almamasına çok şaşırdım. Özel bir sebebi varsa lütfen biz okurlarınızla paylaşınız..."
Özel bir sebebi yok. Bilkent sıralamada iyiler arasında ilk üçte olmasa da öğrenciye yaptığı yatırımlar açısından gayet iyi bir durumda. Geçen yazımda yer darlığından dolayı tablonun tamamını yayınlayamadım. Şimdi yayınlıyorum, tablodan Bilkent'in durumunun hiç de fena olmadığı görülebilir.

Bu arada bir çok öğrenci ve veli üniversitelerin fahiş ücretlerinden şikayet ediyor. Kimi zaman Amerika'daki en iyi üniversitelerin bile üzerine çıkan fiyatlar bence de gözden geçirilmeli. Fakat burada esas mesele ücretten çok ücretin karşılığının nasıl geri verildiği.

Bu yıl eğitime başlayacak Özyeğin Üniversitesi, kendisi de zamanında Harvard da burslu okumuş olan Hüsnü Bey 'in geliştirdiği yaratıcı kredi finansmanı modeliyle neredeyse öğrencilerin tamamına yüzde 50'den yüzde 100'e varan burs imkanları sunuyor.

Demek ki istenince oluyor.
Dün öğle yemeğinde buluştuğum gelecek yıl eğitime başlayacak Kemerburgaz Üniversitesi'nin kurucularından İmam Altınbaş uzun uzun mesleki eğitime verdikleri önemi ve vakıf için ayırmayı planladıkları kaynakları anlattı. Önceki yazımda aktardığım Yüksel Mermer'in kolay yolda para kazanma hesabına katılmadığını da tekrarladı.

İkincisi yasal statüleri gereği vakıf üniversiteleri "kâr amacı güdemez."
Eğer Türkiye'de bu işi tamamen kâr amacıyla yapmak isteyenler varsa ki var, o zaman vakıf üniversitesi kılıfının arkasına saklanmadan, dolayısıyla vakıf üniversitesi olmanın vergi dahil bir çok avantajından yararlanmadan açıkça yapsınlar. Kâr amacı güden özel statülü üniversitelerle vakıf üniversiteleri bir birine karışmasın. Böylece öğrenci seçimini "parayı basıp diploma almakla-adam gibi eğitim almak" (1 ayda üniversite diploması) arasında daha baştan yapabilsin.
Ama maalesef yasal alt yapı buna da müsaade etmiyor.
Böylece çürüklerle sağlamlar aynı sepette değerlendiriliyor.
Bir diğer husus üniversitelerin finansmanı konusunda vakfın katkısı, bilimsel çalışmaların kârlı projelere dönüştürülmesi, bağış, sponsorluk gibi kalemler yerine tüm ağırlığın öğrenci gelirlerine verilmesi. Bütün ağırlığını öğrenci gelirlerine yaslayan mali sistemli vakıf üniversitelerinin kaçınılmaz sonu ya iflas ya da bu işi hakkıyla yapan bir eğitim kurumu olmaktan vazgeçmektir.

"Ücret-harcama tablosu" en azından bir kriter açısından hangi vakıf üniversitesinin mukadderattının yakın gelecekte ne olacağının sinyalini vermektedir.
Umarım asıl mesajı alması gerekenler almıştır.

Vakıf Üniversitelerinin
Gelir Ücret ve Öğrenci Başına Harcamaları *
Üniversite **
Toplam Gelir
(YTL)
Öğrenci
Gelirlerinin
Toplam Gelire
Oranı
(yüzde)
Öğrenci Ücreti
(YTL)
Öğrenci
Başına
Harcama
(YTL)
Bilkent
176.368.891
47,12
13.000
10.313
Yeditepe
166.417.903
83,05
13.000-26.000
9.346
Sabancı
85.339.721
26,85
19.500
30.013
Başkent
71.619.904
67,65
6.480 dolar
7.944
Koç
61.773.957
54,87
13.500 dolar
16.640
Bilgi
61.179.272
91,82
15.900
6.432
Fatih
54.793.814
43,8
4.000-6.850 dolar
11.395
Kültür
37.508.508
84,84
12.500
5.220
İzmir Ekonomi
29.372.704
91,21
6.000dolar
9.480
İstanbul Ticaret
28.439.933
84,52
9.500
4.949
Kadir Has
28.188.117
83,5
10.000-13.000
4.789
Beykent
27.804.076
87,11
11.500
2.611
Bahçeşehir
25.097.303
92,7
12.500
4.508
Maltepe
22.231.383
49,34
11.000-18.000
4.447
Atılım
20.299.903
95,51
7.500 dolar
5.056
Çankaya
19.295.378
92,66
5.800 dolar
4.175
Işık
18.019.619
87,69
13.600
10.375
Haliç
14.770.174
90,55
7.500-12.000
4.538
Doğuş
13.932.168
92,17
12.600-13.800
6.766
TOBB ETÜ
12.865.522
21,03
11.000
19.430
Çağ
10.063.079
87,49
10.950
4.037
Ufuk
7.791.728
40,44
6.250 dolar
7.024
Yaşar
6.937.660
89,87
9.000
3.838
Okan
5.759.815
91,72
10.850
5.349
*YÖK, "Vakıf Üniversiteleri 2007" raporundan yararlanılmıştır.
**Tablo, 2005-2006 akademik dönemi itibariyle en az
iki yıldır faaliyette olan vakıf üniversitelerini kapsıyor.
Referans / Eyüp Can

18 Haziran 2008 Çarşamba

Üniversiteler Ayrılan Kaynak

Üniversiteler Ayrılan Kaynak
Üniversitelere 2008 yılı için üniversite hastaneleri hariç ayrılan yatırım ödeneği tutarları aşağıda verilmektedir. Daha önceki yazıda biz üniversitelerin işletme masraflarına değinmiştik (bakınız 500 Üniversite Nasıl Açılır?). Öğretim üyeleri giderleri ve diğer işletme giderleri bu kaynak içinde sayılmıyor.

Üniversiteler Yatırım Tutarı
--------------------- ---------------
  1. Çukurova Üniversitesi 11.591.000
  2. Adıyaman Üniversitesi 9.100.000
  3. Afyon Kocatepe Üniversitesi 12.774.000
  4. *Ağrı Dağı Üniversitesi 700.000
  5. Amasya Üniversitesi 8.335.000
  6. Ankara Üniversitesi 24.828.000
  7. Gazi Üniversitesi 23.498.000
  8. Hacettepe Üniversitesi 24.071.000
  9. ODTÜ 17.621.000
  10. Akdeniz Üniversitesi 17.760.000
  11. *Artvin Çoruh Üniversitesi 3.959.000
  12. Adnan Menderes Üniversitesi 11.726.000
  13. Balıkesir Üniversitesi 11.199.000
  14. *Bilecik Üniversitesi 1.250.000
  15. *Bingöl Üniversitesi 2.300.000
  16. *Bitlis Üniversitesi 700.000
  17. Abant İzzet Baysal Üniversitesi 10.714.000
  18. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi 9.116.000
  19. Uludağ Üniversitesi 7.516.000
  20. Çanakkale Onsekiz Mart Üniv. 11.889.000
  21. *Çankırı Karatekin Üniversitesi 1.000.000
  22. Hitit Üniversitesi 8.500.000
  23. Pamukkale Üniversitesi 14.505.000
  24. Dicle Üniversitesi 11.790.000
  25. Trakya Üniversitesi 17.755.000
  26. Fırat Üniversitesi 7.684.000
  27. Erzincan Üniversitesi 9.000.000
  28. Atatürk Üniversitesi 7.500.000
  29. Anadolu Üniversitesi 25.136.000
  30. Eskişehir Osmangazi Üniv. 10.545.000
  31. Gaziantep Üniversitesi 15.905.000
  32. Giresun Üniversitesi 8.050.000
  33. KATÜ Gümüşhane Müh. Fakültesi 2.600.000
  34. Mustafa Kemal Üniversitesi 13.544.000
  35. Süleyman Demirel Üniversitesi 16.443.000
  36. Mersin Üniversitesi 11.999.000
  37. Boğaziçi Üniversitesi 15.775.000
  38. Galatasaray Üniversitesi 8.598.000
  39. İTÜ 17.366.000
  40. İstanbul Üniversitesi 14.321.000
  41. Marmara Üniversitesi 15.729.000
  42. Mimar Sinan Üniversitesi 13.610.000
  43. Yıldız Teknik Üniversitesi 18.975.000
  44. İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü 19.240.000
  45. Dokuz Eylül Üniversitesi 17.156.000
  46. Ege Üniversitesi 16.352.000
  47. Kafkas Üniversitesi 14.920.000
  48. Kastamonu Üniversitesi 10.332.000
  49. Erciyes Üniversitesi 11.634.000
  50. *Kırklareli Üniversitesi 1.200.000
  51. Ahi Evran Üniversitesi 9.300.000
  52. Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü 12.069.000
  53. Kocaeli Üniversitesi 25.192.000
  54. Selçuk Üniversitesi 17.460.000
  55. Dumlupınar Üniversitesi 17.994.000
  56. İnönü Üniversitesi 10.173.000
  57. Celal Bayar Üniversitesi 4.576.000
  58. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniv. 11.783.000
  59. *Mardin Artuklu Üniversitesi 700.000
  60. Muğla Üniversitesi 13.679.000
  61. *Muş Alparslan Üniversitesi 1.400.000
  62. *Nevşehir Üniversitesi 700.000
  63. Niğde Üniversitesi 11.500.000
  64. Ordu Üniversitesi 8.144.000
  65. Rize Üniversitesi 8.213.000
  66. Sakarya Üniversitesi 16.127.000
  67. Ondokuz Mayıs Üniversitesi 11.729.000
  68. *Siirt Üniversitesi 850.000
  69. *Sinop Üniversitesi 774.000
  70. Cumhuriyet Üniversitesi 14.050.000
  71. Namık Kemal Üniversitesi 9.008.000
  72. Gaziosmanpaşa Üniversitesi 11.700.000
  73. Karadeniz Teknik Üniversitesi 5.350.000
  74. Harran Üniversitesi 17.240.000
  75. Uşak Üniversitesi 9.668.000
  76. Yüzüncü Yıl Üniversitesi 5.986.000
  77. Bozok Üniversitesi 9.300.000
  78. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi 10.940.000
  79. Aksaray Üniversitesi 10.500.000
  80. Atatürk Üniv. Bayburt MYO 2.000
  81. *Karamanoğlu Mehmet Bey Üniv. 1.000.000
  82. Kırıkkale Üniversitesi 12.550.000
  83. *Batman Üniversitesi 700.000
  84. *Karabük Üniversitesi 1.549.000
  85. *Kilis 7 Aralık Üniversitesi 750.000
  86. *Osmaniye Korkutata Üniversitesi 1.000.000
  87. Düzce Üniversitesi 11.155.000
*2007 yılında kurulan üniversiteler
AA